नंदुरबार l प्रतिनिधी-
मकरसंक्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर पतंग उडविण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या नायलॉन मांजा किंवा चिनी मांजा यावर संपूर्ण वर्षभरासाठी कठोर बंदी घालण्यात आली आहे. जिल्हाधिकारी डॉ. मित्ताली सेठी यांनी पर्यावरण संरक्षण, प्राणी आणि मानवी जीविताचे रक्षण तसेच सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी या संदर्भात महत्त्वाचे आदेश जारी केले आहेत.
*नायलॉन मांजा का धोकादायक आहे?*
पतंग उडवण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या प्लास्टिक व कृत्रिम धाग्यामुळे अनेक प्रकारची हानी होत असल्याचे विविध अभ्यास व अहवालांतून समोर आले आहे.
🐦⬛*पक्ष्यांसाठी धोकादायक:* नायलॉन मांज्यामुळे उडणाऱ्या पक्ष्यांना मोठ्या प्रमाणावर गंभीर इजा होतात. मांज्याच्या गुंत्यात अडकलेल्या पक्ष्यांचे पंख किंवा इतर भाग कापले जातात, काहीवेळा त्यांच्या मृत्यूला कारणीभूत ठरतात.
🐄 *प्राण्यांसाठी हानीकारक:* गाय व इतर प्राणी मांज्याचे तुकडे खाद्याबरोबर गिळल्यास त्यांना गुदमरणे, अंतर्गत इजा, आणि मृत्यूचा धोका संभवतो.
🌍 *पर्यावरणीय हानी:* नायलॉन मांजा विघटनशील नसल्यामुळे जमिनीत व पाण्यात प्रदूषण वाढते. नदी-नाले व गटारांमध्ये अडथळा निर्माण होतो, ज्यामुळे नैसर्गिक प्रवाह विस्कळीत होतो.
⚡ *वीजपुरवठ्यावर परिणाम:* मांज्यामुळे विजेच्या तारांवर घर्षण होऊन आग लागते, ज्यामुळे वीजपुरवठा खंडित होतो आणि विजेच्या यंत्रणांना मोठे नुकसान पोहोचते.
🚑 *मानवी जिविताला धोका:* मांज्यामुळे अनेकदा मानवी अपघात होतात. मांजा गळ्यात अडकल्याने किंवा इतर ठिकाणी लागल्याने गंभीर जखमा होतात.
*प्रशासनाच्या वतीने उपाययोजना:*
📢 *जनजागृती मोहिम:* नागरिकांना नायलॉन मांज्यामुळे होणारे धोके समजावून सांगण्यासाठी शाळा, महाविद्यालये, सार्वजनिक ठिकाणे तसेच प्रिंट, इलेक्ट्रॉनिक आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून व्यापक जनजागृती मोहीम राबवली जात आहे.
🛍️ *दुकानांवर कारवाई:* महसूल, पोलीस, आणि महापालिका प्रशासनांनी बंदी घालण्यात आलेल्या मांज्याच्या विक्रीवर कठोर कारवाई करावी. दुकानांची तपासणी करून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या विक्रेत्यांवर कायदेशीर कारवाई करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
🪁 *सुरक्षित सुती मांज्याचा प्रचार:* नागरिकांनी फक्त सुती धाग्याचा वापर करावा, ज्यामध्ये कोणत्याही धातू, काचकण किंवा चिकट पदार्थाचा समावेश नसेल.
⚠️ *अनुचित घटनांवर नियंत्रण:* अपघात टाळण्यासाठी वीजपुरवठ्याशी संबंधित यंत्रणा सतर्क राहतील. तसेच, पोलिसांनी नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर तात्काळ कारवाई करण्याचे आदेश दिले आहेत.
*नागरिकांसाठी सूचना:*
🪶 *पर्यावरणपूरक सण साजरा करा:* सुती मांजाचा वापर करून पक्ष्यांच्या व मानवी जीविताचे संरक्षण करा.
🚯 *नायलॉन मांज्याचा वापर टाळा:* मांज्याच्या तुकड्यांनी जमीन व पाण्याचे प्रदूषण टाळण्यासाठी नायलॉन मांज्याचा वापर पूर्णपणे बंद करा.
🛑 *कायद्याचे पालन करा:* नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर दंडात्मक कारवाई होईल, हे लक्षात ठेवा.
*जिल्हाधिकाऱ्यांचे आवाहन*
डॉ. मित्ताली सेठी यांच्या नेतृत्वाखाली जिल्हा प्रशासनाने मकरसंक्रांतीच्या सणासाठी विशेष उपाययोजना आखल्या आहेत. त्यांनी नागरिकांना पर्यावरणाचे भान ठेवत सुरक्षित, शांततामय आणि पर्यावरणपूरक सण साजरा करण्याचे आवाहन केले आहे. “मकर संक्रांती हा उत्सव आनंदाचा आणि उत्साहाचा असतो. मात्र, नायलॉन मांज्याचा वापर करणे पर्यावरणासाठी तसेच पक्ष्यांसाठी घातक आहे. प्रत्येकाने सामाजिक आणि नैतिक जबाबदारी ओळखून या आदेशांचे पालन करावे,” असे आवाहन जिल्हाधिकारी मित्ताली सेठी यांनी केले आहे.
*तक्रार नोंदवण्यासाठी:*
नायलॉन मांज्याच्या विक्री किंवा वापराबाबतची माहिती असल्यास नागरिकांनी तातडीने स्थानिक प्रशासन किंवा पोलिसांशी संपर्क साधावा, असेही जिल्हाधिकारी डॉ. सेठी यांनी म्हटले आहे.
